همشهری آنلاین – محمد سرابی: تعداد کودکانی که اکنون در این مرکز خدمات دریافت میکنند، کمتر از یکچهارم ظرفیت نهایی آن است و پردیس توانمندسازی کودکان کار و در معرض آسیبهای اجتماعی شهر تهران یا پردیس ولیعصر در آینده یکی از مراکز بزرگ آموزش بیش از ۱۰۰۰ کودک کار خواهد شد.
کلاس، کارگاه و باغچه
پردیس توانمندسازی کودکان کار شامل کلاسهای درس، کارگاه، ورزشگاه و باغ و باغچه است. این مجموعه در جایی از شهر قرار گرفته که در اطراف آن میشود مشکل کودکان کار را دید و شاید همین موقعیت جغرافیایی راه ورود این کودکان و ارتباط با آنها را آسانتر کند. پایینتر از میدان خراسان و در فاصله کمی از شیرخوارگاه شبیر در کنار بوستان بزرگ ولیعصر (بیسیم)، ساختمانی قدیمی قرار دارد که حالا به همت خیران نوسازی و آماده پذیرش کودکان کار شده است. کلاسهای درس بهجای نیمکتهای فلزی و دیوار، مبلمان رنگی و پردههای بلند خوشرنگ دارند و بچهها در سالن ورزش بسکتبال بازی میکنند و در کارگاه مجسمههای چوبی میسازند.
این ساختمان در سال ۱۳۴۶ توسط سَتّاره فرمانفرماییان با نام مرکز رفاه خانواده برای کمکرسانی به زنان و کودکان نیازمند تاسیس شده و در سالهای گذشته کاربریهای متفاوتی پیدا کرده بود. هفته پیش با حضور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رئیس سازمان بهزیستی پردیس توانمندسازی کودکان کار شروعبهکار کرد تا پذیرای کودکان کار ساکن مناطق ۱۲، ۱۴، ۱۵ و ۱۸ باشد. اداره این مرکز به مجموعه «صبح رویش» واگذار شده است که سابقه اداره مدارس مخصوص کودکان کار را دارد.
شروع درس از یک ساعت
بچهای را که از کودکی صبح تا شب با مادرش در خیابان دستفروشی کرده است نمیشود صبح تا عصر درون مدرسه نگه داشت. این کودک باید ابتدا یکساعت و بعد ۲ ساعت و بعد… را در مراکز به درس و سرگرمیهای جذاب بگذراند تا بتوان بهتدریج عقبماندگی تحصیلی او را جبران کرد. از طرف دیگر باید خانواده هم توانمند شود تا کودک را وادار به کار نکند.
مریم شاکری، مدیر بهزیستی شهر تهران به همشهری میگوید: «کودکان کار از ۳ مسیر جذب میشوند. اول از سطح خیابانها و به کمک مددکاران باتجربهای که داریم. این مددکاران با کودکان و والدین آنها صحبت میکنند و مراکز ما را معرفی میکنند. دوم مراجعه شخصی و داوطلبانه کودکان کار به مراکز و نوع سوم هم ارجاع از سایر ارگانها مانند نیروی انتظامی، شهرداری، دادستانی و… که کودکان کار را به ما معرفی میکنند.»
او با اشاره به اینکه کودکان این مرکز در سن مدرسه هستند، تأکید میکند: «مؤسسه صبح رویش که کار این مرکز را بهعهده گرفته است از آموزشوپرورش مجوز ۳ مدرسه برای آموزش کودکان کار دارد. بچهها آموزشهای درسی مانند ریاضی را در آن مدرسهها میبینند و بقیه آموزشها در پردیس انجام میشود. کودکان کار ما مانند بچههای دیگر درس میخوانند و در پایان درسهایشان دیپلم رسمی خواهند گرفت، اما مدل اجرا با مدرسههای رایج آموزشوپرورش تفاوت دارد، زیرا کودکان کار از محیط مدرسه دور ماندهاند و برگرداندنشان به فضای درسخواندن ساده نیست. باید این کودکان با مشوقهای دیگر مانند بازی، ورزش یا مانند آن وارد فضای مدرسه شوند. حتی رنگآمیزی دیوارها و پردهها هم باید با دقت انجام شود تا با روحیه بچهها متناسب باشد.»
شاکری با اشاره به امکانات پردیس توانمندسازی کودکان کار میگوید: «بچهها سالهای سال از فضای مدرسه دور بودهاند و در عین اینکه سواد میآموزند باید حرفهای را هم در کارگاهها یاد بگیرند تا بتوانند در آینده شغلی را هم دنبال کنند. همچنین از ظرفیت آشپزخانه این مرکز برای تغذیه کودکان کار زیرپوشش استفاده میشود، زیرا کودکان کار که زیر پوشش بهزیستی هستند، روزانه جز صبحانه یک وعده غذای گرم هم دریافت میکنند. یک باغ آموزشی هم طراحی کردهایم، زیرا تماس با خاک و گیاه جنبه درمانی دارد. خدمات بدون گرفتن هیچ هزینهای ارائه میشود و امکانات با کمک خیران و دولت فراهم شده است.»
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی
پردیس توانمندسازی کودکان کار میتواند فناوری آموزش را تغییر دهد و به ما کمک کند فهم خود را از بسیاری از مسائل دگرگون کنیم. کلاس میتواند به شکل دیگری باشد، آموزش میتواند به شیوهای متفاوت ارائه شود و آنچه درست یا غلط در طول زمان تثبیت شده، قابلیت تغییر دارد.
سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور
مدرسه محافظتی فراگیرترین الگو برای شکستن چرخه فقر و تحقق عدالت آموزشی است. پردیس توانمندسازی کودکان کار گامی اساسی برای دانشآموزانی است که در هیچجا به تعلیموتربیت آنها نمیاندیشند و بهعنوان یک مدرسه ترکیبی و محافظتی، آموزشهای آن مبتنی بر خلاقیت و یادگیری است.
محمد نصیری، مدیرکل بهزیستی استان تهران
تلاش کردیم الگویی موفق ایجاد کنیم تا به دنیا نشان دهیم که در جمهوری اسلامی ایران به کودکان در معرض آسیب و مخاطره در چه سطحی از خدمات، توجه و از آنها حمایت میشود. ایجاد پردیس توانمندسازی زنان از دیگر برنامههای پیشبینیشده بهزیستی استان تهران است که در آینده راهاندازی خواهد شد.
جزییاتی از پردیس توانمندسازی کودکان کار و خیابان که در شمال بوستان بیسیم شروع بهکار کرده است
- ۱۷هزار مترمربع: مساحت پردیس توانمندسازی کودکان کار و خیابان است
- ۴۰میلیارد تومان: هزینه تجهیز مرکز با مشارکت خیران و سرمایهگذاری دولتی
- ۷ تا ۱۸ سال: محدوده سنی کودکان کار که خدمات دریافت میکنند.
- ۲۴۰ نفر: کودک دختر و پسر اکنون در این مرکز مشغول تحصیل و فعالیت هستند.
- ۱۰۰۰ نفر: ظرفیت نهایی پذیرش کودکان کار در پردیس توانمندسازی
- کارگاه چوب: در حال فعالیت و تولید محصولات صنایعدستی است.
- کارگاه شیرینیپزی: در مراحل آخر تجهیز و آمادهسازی قرار دارد.
- ظرفیت آشپزخانه: هزار وعده غذای گرم در روز طبخ میشود.
