به گزارش همشهری آنلاین، کودکان نیز مانند بزرگسالان استرس، نگرانی و هیجانهای شدید را تجربه میکنند اما اغلب ابزارهای لازم برای مدیریت این احساسات را نمیشناسند. آموزش مهارتهای تنظیم هیجان در خانه میتواند به آنها کمک کند در موقعیتهای دشوار تصمیمهای بهتری بگیرند، روابط سالمتری برقرار کنند و احساس امنیت بیشتری داشته باشند.
تمرینهای تنفسی، فعالیتهای حرکتی آرامساز و آموزش مرزهای فردی از جمله روشهای ساده و کاربردی هستند که والدین میتوانند بدون نیاز به ابزار پیچیده، در خانه اجرا کنند. این گزارش برگرفته از مطلب منتشرشده در سایت Raising Children Network است و به معرفی سه فعالیت کاربردی برای تقویت آرامش و مهارتهای اجتماعی کودکان میپردازد.
نفس عمیق راهی ساده برای بازگشت به آرامش
تمرینهای تنفسی به کودکان کمک میکند آهسته و عمیق نفس بکشند. تنفس عمیق باعث میشود بدن از حالت تنش خارج شود و احساس آرامش جایگزین اضطراب شود. زمانی که کودک آرام است، قدرت تصمیمگیری و کنترل رفتار نیز افزایش مییابد.
مراحل انجام این تمرین ساده عبارتند از:
– کودک بهصورت راحت بنشیند، پشت صاف و پاها روی زمین.
– چشمها را ببندد و آرام از بینی نفس بکشد.
– هنگام دم، بالا آمدن قفسه سینه و شکم را حس کند.
– نفس را چند لحظه نگه دارد.
– سپس بهآرامی از دهان بازدم انجام دهد و پایین آمدن شانهها و آرام شدن شکم را احساس کند.
تکرار این تمرین در زمانهای عادی، باعث میشود کودک هنگام استرس راحتتر از آن استفاده کند. والدین میتوانند این تمرین را همراه فرزندشان انجام دهند یا صدای خود را ضبط کنند تا کودک در زمان نیاز از آن کمک بگیرد.
ترکیب تنفس با حرکت
افزودن حرکات کششی به تمرین تنفس میتواند اثر آرامبخش آن را افزایش دهد. بالا بردن دستها هنگام دم و پایین آوردن آنها هنگام بازدم، یا تمرکز ذهنی بر بخشهایی از بدن که دچار تنش هستند، به کودک کمک میکند ارتباط بهتری میان بدن و احساسات خود برقرار کند.
دیوار را هل بده، تخلیه تنش از راه عضلات
یکی دیگر از فعالیتهای ساده برای کاهش تنش، تمرین دیوار را هل بده است. در این تمرین، کودک پشت دست خود را با قدرت به دیوار فشار میدهد و پس از چند ثانیه، آن را رها میکند. این انقباض و رهاسازی عضلات به کودک کمک میکند تنش جسمی را تخلیه و احساس آرامش بیشتری تجربه کند.
این فعالیت علاوه بر آرامسازی، میتواند به تقویت هماهنگی و آگاهی بدنی نیز کمک کند. اجرای آن تنها چند دقیقه زمان میبرد و به فضای خاصی نیاز ندارد.
دایره دوستان، آموزش مرزهای شخصی از کودکی
آرامش روانی تنها به تنظیم تنفس محدود نمیشود، شناخت مرزهای فردی و احساس امنیت در روابط نیز بخش مهمی از سلامت هیجانی کودک است. فعالیت دایره دوستان روشی ساده برای آموزش این مفهوم به کودکان سه تا ۱۵ ساله است.
در این فعالیت؛ کودک تصویر خود را در مرکز یک صفحه رسم میکند. نزدیکترین افراد مانند؛ والدین یا خواهر و برادر در اولین دایره اطراف او قرار میگیرند. افراد کمتر نزدیک در دایرههای بعدی جای میگیرند و غریبهها در بیرونیترین دایره قرار میگیرند.
این تمرین فرصتی برای گفتوگو درباره موضوعاتی مانند:
– چه کسی را میتوان در آغوش گرفت؟
– چه کسی میتواند کودک را از مدرسه ببرد؟
– در صورت نگرانی، با چه کسی باید صحبت کرد؟
شناخت مرزهای شخصی به کودک کمک میکند رفتارهای نامناسب یا ناایمن را تشخیص دهد و در صورت لزوم «نه» بگوید یا درخواست کمک کند.
تطبیق فعالیتها با سن و توانایی کودک
این تمرینها را میتوان متناسب با سن و تواناییهای کودک تنظیم کرد. کودکان خردسال ممکن است به راهنمایی کلامی آرام و مرحلهبهمرحله نیاز داشته باشند. کودکان بزرگتر میتوانند تمرینهای تنفسی را بهصورت مستقل انجام دهند یا حتی فایل صوتی مخصوص خود را تهیه کنند.
برای کودکانی با نیازهای ویژه، استفاده از زبان ساده، تکرار تمرینها و در صورت لزوم بهرهگیری از ابزارهای دیجیتال میتواند مفید باشد.
مهارتهایی برای تمام عمر
تنظیم هیجان، آگاهی بدنی و شناخت مرزهای شخصی مهارتهایی هستند که از کودکی شکل میگیرند و در بزرگسالی نیز کاربرد دارند. تمرینهای سادهای مانند نفس عمیق، فعالیتهای عضلانی آرامساز و گفتوگو درباره روابط اجتماعی میتوانند پایههای سلامت روان کودک را تقویت کنند.
آرامش، نتیجه تمرین مداوم است و خانه، نخستین جایی است که این مهارت ارزشمند میتواند در آن آموخته شود.
